Błędy przy wzorcowaniu możemy podzielić na kilka kluczowych kategorii:
1. Błędy Metodyczne
Wynikają z przyjęcia błędnego modelu pomiarowego lub niewłaściwego doboru metody do danego narzędzia.
- Przykład: Zastosowanie zbyt małej liczby punktów pomiarowych, która nie oddaje charakterystyki błędu w całym zakresie pracy przyrządu.
- Niewłaściwy wzorzec: Użycie wzorca o zbyt niskiej klasie dokładności (brak zachowania odpowiedniego stopnia spójności pomiarowej).
2. Błędy Środowiskowe (Warunki Zewnętrzne)
Metrologia to walka z fizyką otoczenia. Największym wrogiem precyzji są:
- Temperatura: Rozszerzalność cieplna materiałów (zarówno wzorca, jak i narzędzia). Standardowa temperatura odniesienia to 20°C. Każde odchylenie bez naniesienia poprawki generuje błąd.
- Wilgotność i ciśnienie: Kluczowe przy wzorcowaniu przyrządów optycznych lub wag elektronicznych.
3. Błędy Techniczne
Leżą po stronie sprzętu użytego do wzorcowania:
- Zużycie powierzchni pomiarowych: Np. wytarte czoła mikrometru lub porysowane płytki wzorcowe.
- Błąd paralaksy: Występuje przy odczycie z podziałek analogowych, gdy wzrok operatora nie jest ustawiony prostopadle do skali.
- Histereza: Różnica we wskazaniach przy dochodzeniu do punktu pomiarowego „od dołu” i „od góry” zakresu.
4. Błędy Operatora (Czynnik Ludzki)
Nawet najlepszy metrolog może popełnić błąd wynikający z:
- Niewłaściwego nacisku pomiarowego: Zastosowanie zbyt dużej siły przy pomiarze suwmiarką (brak wyczucia sprzęgła).
- Błędnego przygotowania: Niedostateczne oczyszczenie narzędzia lub wzorca z pyłu, tłuszczu czy środków konserwujących.
- Braku aklimatyzacji: Przystąpienie do wzorcowania natychmiast po wniesieniu narzędzia z zimnego magazynu do ciepłego laboratorium.
